أبو ريحان البيروني ( مترجم : اكبر دانا سرشت )
20
آثار الباقيه ( فارسى )
دارند كه نظير اين اختلاف ديده نشده و نوعا امورى كه به آغاز خلق و احوال قرون پيشين تعلق مىگيرد براى فاصلهى بعيدى كه با زمان ما دارد با مطالب نادرست و افسانه آميخته است و خداوند هم فرموده ا لم يأتكم نبوا الذين من قبلكم لا يعلمهم الا اللّه « 1 » پس بهتر آن است كه قول اين امم را در چنين موارد قبول نكنيم مگر آنجا كه كتابى مورد اعتماد يا خبرى كه با شرايط ثقه توام باشد بر آن گواهى دهد . با ملاحظه در اين تواريخ به اين نكته پىمىبريم كه ميان ملل گوناگون اختلافات بسيارى موجود است . عقيدهى ايرانيان در مقدار عمر عالم ايرانيان و مجوس عمر جهان را بنابر بروج دوازده - گانه دوازده هزار سال دانستهاند و زردشت مؤسس دين ايرانيان چنين پنداشته كه پيدايش عالم تا زمان ظهور او سه هزار سال است كه مكبوس بچهاريكهاست « 2 » زيرا خود او سالها را حساب كرده و نقصانى را كه از جهت چهاريكها لازم مىآيد تصحيح كرده و فاصلهى ظهور او تا آغاز تاريخ اسكندر 258 سال است پس آنچه از آغاز جهان تا زمان اسكندر گذشته 3258 سال مىباشد ولى چون از آغاز پادشاهى كيومرث كه به عقيدهى ايرانيان نخستين كسى است كه تمدن را به ايرانيان آموخت تا زمان اسكندر مدت پادشاهى هريك از شاهان را با توجه باينكه سلطنت ايران از دودمان او هيچگاه منقطع نگشته حساب كنيم سه هزار و سيصد و پنجاه و چهار سال خواهد شد . ازاينرو تفصيل اين واقعه با آنچه مجملا گفتيم تطبيق نمىنمايد . علاوهبر اين ايرانيان با روميان در تاريخ اسكندر هم اختلاف دارند بيان مطلب آن است كه از اسكندر تا آغاز پادشاهى يزدگرد نهصد و چهل و دو سال و
--> ( 1 ) - يعنى آيا كفار از اخبار اشخاص گذشته با خبر نشدند كه هيچكس جز خداوند آن اخبار را نمىداند . ( 2 ) - چون سال خورشيدى 365 روز و ربع روز است مراد از چهار يكها اين ربع روزها مىباشد .